Nominatie Libris Literatuur Prijs 1999
Paul Claes – Phoenix, uitgeverij De Bezige Bij
Uit: ‘Je moet je verdiepen in het wezenlijk andere’, Pieter Steinz, 7 mei 1999, NRC Handelsblad
Nee, hij was niet verbaasd toen hij twee maanden geleden voor de Libris-prijs werd genomineerd. Niet omdat Paul Claes ervan overtuigd was dat hij een van de beste zes romans van 1998 had geschreven – De Phoenix is meer een stijloefening dan een magnum opus – maar omdat hij de jury goed had ingeschat. ,,Bij twee hoogleraren literatuur en twee critici met belangstelling voor de geschiedenis ligt een historische roman over een filosoof er niet bij voorbaat uit. Ik kan me een slechtere jury voorstellen, bijvoorbeeld één van lezers die zichzelf willen herkennen in een romanfiguur. Daar schrijf ik niet voor; ik wil juist dat de lezer alles opzij schuift en zich openstelt voor een andere wereld. Als je tijdens het lezen van De Phoenix zou denken: ik identificeer me met de hoofdpersoon, dan is het boek eigenlijk mislukt. Je moet juist denken: wat is die man vreemd.’
[…]
‘In De Phoenix, genoemd naar een van de bijnamen van de hoofdpersoon, volgen we Graaf Pico della Mirandola, de erudiet die hoopte het Platonisme te verzoenen met de leer van Aristoteles, in de moeilijke laatste maanden van zijn leven. De Franse koning staat voor de muren van Pico’s geliefde Florence (1494) en dwingt de 31-jarige filosoof te kiezen tussen hem en de paus in Rome. Pico’s voormalige beschermer, de boeteprediker Savonarola, probeert hem het klooster in te krijgen om zijn ketterse ziel te redden. En in een landhuis sterft onder geheimzinnnige omstandigheden Pico’s beste vriend, de dichter Angelo Poliziano. Pico is ervan overtuigd dat Poliziano is vergiftigd en gebruikt zijn scholing als logicus en jurist om de moordenaar te vinden – iets wat hem pas lukt wanneer hij zelf als slachtoffer van moord op zijn sterfbed ligt.’
