Nominatie Libris Literatuur Prijs 2026
Bert Natter, Aan het einde van de oorlog – Uitgeverij Thomas Rap
Foto: Keke Keukelaar
Aan het einde van de oorlog is een tour de force van Bert Natter, het getuigt van durf om zo’n intense roman te componeren rond de gebeurtenissen in een concentratiekamp. De roman speelt zich af op één dag, 20 april 1945, niet toevallig de 56ste verjaardag van Adolf Hitler, en volgt niet minder dan 31 personages.
De elfjarige zoon van de plaatsvervangend kampcommandant Karl Zehlendorf is verdwenen. Als lezer weet je algauw wat er is gebeurd: het is veeleer de vraag of de ouders achter de genadeloze waarheid zullen komen. En zelfs als daar een antwoord op is, verliest de roman niets aan spanning.
De panoramische blik in meervoudig perspectief verleent de roman een opvallend filmisch én hoog literair karakter. Natter beteugelt de veelheid aan perspectieven door elk personage te voorzien van een eigen karaktertekening. Minder dan op basis van hun naamgeving, onderscheid je de personages gevoelsmatig. Het getuigt van grote literaire kunde om dit stemmenkoor zo vanzelfsprekend te laten vloeien. Geslaagd zijn ook de beeldrijke miniaturen die Natter optekent. Hij zoomt in op het kleine alledaagse leven in en om het kamp terwijl daarbuiten de tragedie zich onherroepelijk ontrolt.
Aan het einde van de oorlog toont de verreikende gevolgen van langdurige indoctrinatie; deze veelal jonge mensen zijn immers opgegroeid met nazipropaganda. Tegelijkertijd slaagt Natter er voorzichtig in van de gruwelijke kampcommandant met zijn gefaalde droom pianist te worden naast een bruut pur sang, ook een lachwekkend sujet te maken. Maar wil je wel lachen?
Op weergaloze wijze laat Natter in deze rijkgeschakeerde roman zien dat de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog nog altijd niet allemaal verteld zijn. Dat de tijd misschien nu pas rijp is voor een nieuw soort belevend, verschuivend en daarin bijna documentair vertellen over gruweldaden die jammer genoeg niet tot het verleden behoren.
Juryrapport Libris Literatuur Prijs 2026, Amsterdam, 10 maart 2026
Lees hier het algemene juryrapport van de shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2026
Bekijk hier de 18 audiotrailers #DeZin.Deze trailers laten in 90 seconden horen wat een boek teweegbrengt en worden samen met lesmateriaal geplaatst op het platform LessonUp.
